Bulgaristan’da bir Türk şehiri: Kırcaali

Soydaşlarımızın çoğunlukta olduğu Bulgaristan şehirlerinden biri olan Kırcaalili Türkler, yüzyıllık ananelerinden kopmadan hayatlarını sürdürüyorlar.

Yunanistan’a 90, Türkiye’ye 120 kilometre mesafede olan Kırcaali, takriben 150 bin nüfusa sahip. Traklar’ın, Antik Yunanlar’ın, Romalılar’ın ve Bizanslıların kesişme noktası olan Kırcaali, Balkanlar’da Türkler’in yoğun yaşadığı şehirlerden biri. Bu arada ”tolerans şehri” denilen Kırcaali’de yüzyıllardan bu yana değişik dine üye insanlar bir arada yaşıyorlar. Yoğun olarak Müslümanların yaşadığı bölgede bir hayli kültürel faaliyet yapılıyor, sanat adamları yetişiyor, Türk kültürü ve ananeleri muhafaza ediliyor.

115 Türk köyü bulunan Kırcaali’nin merkezinde 17. yüzyıldan kalan bir Osmanlı camisi hali hazırda ayakta. Merkez Camii olarak bilinen mabed şehrin kulluk göreve açık olan tek camisi… Kırcaali’nin sembollerinden biri de Saat Kulesi. Şehir alanında bulunan Saat Kulesi’nde her saat başı Bulgaristan’ın Osmanlı’dan ayrılışını anlatan bir marş çalınıyor. Bölge halkı bu vaziyete aşırı kızgın ancak her geçen gün artan reaksiyonlara karşın bu vaziyet konusunda değişen bir şey yok.

Rodoplar’ın eteklerindeki Kırcaali Bulgaristan’ın en yeşil şehirleri arasında bulunuyor. Binlerce sene değişik uygarlık ve kültürlerin buluştuğu Kırcaali çağdaş manzarasıyla da Bulgaristan’ın hızlı gelişen şehri olma yolunda ilerliyor.

Yaptığı haberlerle Kırcaali bölgesinde Müslümanların ve aktüel olayların nabzını tutan, yaşanan meselelere karşın yayınlarını aksatmadan 10 senedir varlık gösteren tek Türk gazetesi Kırcaali Haber Gazetesi. Bulgaristan’da yaşayan Müslümanların sayısı takriben bir milyon. Ancak buna karşın şu an 2016 senesi bakımından yayın hayatını sürdüren tek bir Türkçe gazete var. Kırcaali Haber gazetesi tam 10 yıldan beri düzenli bir şekilde yayınlanıyor. Hem Bulgaristan Türkleri hem den yurtdışında yaşayan Kırcaali Türkleri’nin bütün haberlerini sayfalarına taşıyor. Gazeteyi yayınlayan Müzekki Ahmet, iki kızına da Türkçe’yi sevdirdiği gibi, gazetecilik yolunda da örnek olmuş. Bugün babasıyla beraber çalışan iki kızkardeş, Bulgaristan’da yaşayan Müslümanlar için gazetenin ehemmiyetine vurgu yapıyorlar.

Kırcaali’nin ilk ve tek Türkçe Kütüphanesi 10 binden fazla kitaba hane sahipliği yapıyor. Kütüphanede beşbin Türkçe, beşbin de Bulgarca kitap mevcut. Edebiyattan, çocuk kitabına, romanlardan kaynak yapıtlara kadar bir çok kitaba buradan erişmek olası. Kırcaali Kütüphanesi bugün hem bölge halkı hem de Bulgaristan’da yaşayan azınlığın sesi olarak dikkat çekiyor.

Kırcaali bölgesinde asırlardır var olan ananeler bugüne taşınıyor. 1993 yılında kurulan Kırcaali Ömer Lütfi Kültür Derneği ve Kırcaali Türk Kültür Evi, Türk ananelerini yaşatarak ehemmiyetli bir görev ifa ediyorlar. Her iki dernekte de çeşitli folklör ekipleri bulunuyor. Bu ekiplerin başındaysa Türk Folklör Ekibi ve Halk Oyunları Topluluğu ilk sırada kendini gösteriyor. Bulgaristan’da Türk Folklör Ekibi denildiğinde ilk akla gelen grup: Ömer Lütfi Folklör Takımı oluyor. Başta Balkan ülkeleri olmak üzere Bulgaristan’ı dünyanın farklı ülkelerinde ki yarışmalarda temsil eden ekip, 100 kişiden oluşuyor. Ömer Lütfi Folklör Takımı; çiftetelli, zeybek, Rodop ve Trakya bölgesine has oyunları sergiliyor.

Kırcaali Ömer Lütfi Kültür Derneği’ne bağlı olarak 2015 yılının Nisan ayında, Kültür Eğitim Merkezi açıldı. Derneğin alt katında kurulan merkez, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı TİKA’nın malî desteğiyle kültür faaliyetleri için ihtiyaç duyulan araçlarla donatıldı. Kültür ve Eğitim Merkezinin ilk etkinlikleri, İslam sanatlarından ebru ve hat kurslarıydı. Kırcaalililer’in yoğun alaka gösterdiği ebru kurslarının hemen peşinden, merkez talebelerden gelen talep üzerine hat kurslarını da açtı.

Türkiye dışında Bulgaristan Türkleri’nin belki de Türk kültür kimlik yaşatan en ehemmiyetli ögelerden biri halk oyunları ve türküler. Kırcaali Ömer Lütfi Kültür Derneği çatısı altında, yıllardır türkülere ses veren Fahri Ahmet ve kızı Behiye de bu ananesi Rumeli ve Anadolu türkülerini seslendirerek sürdürüyorlar.

İlgili Makaleler:

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*